Joan Alginet (GALP Mar de l’Ebre) e Laura Nieto (GALP Ría de Pontevedra) compareceron esta mañá ante a Comisión de Pesca do Senado, en nome do conxunto de grupos de acción local pesqueira do Estado, para alertar de que a proposta da Comisión Europea para o período 2028-2034 deixa o instrumento como opcional para cada Estado, mentres mantén blindado o LEADER rural. Reclamaron que o Goberno o defenda como obrigatorio no Consello, que o dote cunha taxa de cofinanciamento homoxénea para toda a costa e que as comunidades autónomas participen na negociación do futuro Plan Nacional e Rexional.

Madrid / 21 de setembro de 2026. Unha representación dos 44 Grupos de Acción Local Pesqueira (GALP) de España compareceu hoxe ante a Comisión de Pesca do Senado, a primeira comisión dedicada en exclusiva á pesca na historia da cámara, presidida por Carmen Belén López Zapata. A comparecencia, solicitada tras a rolda de reunións que os GALP mantiveron o 9 de xuño con todos os portavoces da Comisión, desenvolveuse nunha única intervención conxunta: Joan Alginet, xerente do GALP Mar de l’Ebre, abriu desde o Mediterráneo, e Laura Nieto, xerente do GALP Ría de Pontevedra, continuou desde o Atlántico e Canarias, cunha mesma mensaxe acordada polos 44 territorios.

Un dereito que pode converterse nunha lotaría

Os GALP explicaron que a proposta da Comisión Europea para o Marco Financeiro Plurianual 2028-2034 (COM(2025) 565 final) reduce de 52 a 16 os programas e fusiona nun único fondo a cohesión, a agricultura, o desenvolvemento rural e a pesca, de modo que o FEMPA desaparece como instrumento propio. O regulamento pesqueiro que o acompaña (COM(2025) 559 final) mantén o LEADER rural como medida obrigatoria, pero deixa o equivalente pesqueiro como cláusula potestativa: os Estados «poderán» aplicalo, non «deberán». «O que hoxe é un dereito, mañá sería unha lotaría», resumiu Alginet.

Alginet foi especialmente crítico co papel da Comisión: «Nisto a Comisión Europea non está simplificando, está renunciando. Unha política común non pode executarse con instrumentos á carta de cada Estado». E alertou dun segundo efecto para España: se a pesca pasa a un fondo único con taxas de cofinanciamento moduladas segundo a categoría de desenvolvemento de cada rexión, «o mesmo proxecto dunha confraría recibirá unha axuda europea distinta segundo en que costa estea amarrado o barco».

As comunidades autónomas, peza imprescindible

Os GALP lembraron que hoxe son as comunidades autónomas, como organismos intermedios do FEMPA, as que seleccionan os grupos, aproban as estratexias, convocan as axudas e cofinancian o 30 % de cada expediente. «O DLP pesqueiro funcionou coas tres administracións aliñadas: Europa fixa o marco, o Estado prográmao, a comunidade xestiónao e o territorio execútao», dixo Alginet, que pediu á cámara de representación territorial que esixa que o futuro Plan Nacional e Rexional «non se negocie de costas a quen hoxe xestiona o instrumento».

«Non só é o canto, senón tamén o como»

Laura Nieto centrou a súa intervención no valor do método: «O Desenvolvemento Local Participativo introduce algo que non pode substituírse trasladando recursos a un fondo común: introduce gobernanza territorial». Destacou que no período 2014-2020 os GALP executaron o 96 % dos fondos previstos, a liña de maior execución de todo o fondo europeo en España, e que ese resultado «non é casual: é consecuencia dun modelo no que os proxectos se adaptan ao territorio e os promotores reciben acompañamento». Nieto detívose nas rexións ultraperiféricas, onde o artigo 349 do Tratado recoñece a necesidade dun trato específico: «Se o novo fondo converte o DLP en potestativo, serán eses territorios, os máis fráxiles, os primeiros en caer».

Catro peticións concretas

Os GALP pediron á Comisión de Pesca que traslade ao Goberno, e a través del ás negociacións do Consello, catro garantías:

• Continuidade e dotación suficiente do DLP pesqueiro, convertendo o «poderán» europeo nun compromiso firme en España, cunha taxa de cofinanciamento homoxénea para toda a costa.
• Recoñecemento dos GALP como estruturas territoriais de gobernanza e actores de execución, evitando o baleiro entre períodos que xa se produciu entre 2021 e 2023.
• Simplificación e proporcionalidade administrativa para os pequenos operadores, mantendo os principios de transparencia e boa xestión financeira.
• Aplicación real do principio de subsidiariedade, achegando as decisións de financiamento ao territorio.

Resultados e apoio parlamentario

Os 44 GALP agrupan a máis de 1.200 entidades en case 30.000 km² de litoral e representan a 11,5 millóns de cidadáns vinculados ao mar. Entre 2014 e 2020 impulsaron 2.645 proxectos e mobilizaron máis de 170,9 millóns de euros, 93,7 deles procedentes do fondo europeo.

Os senadores Auxiliadora Pastor (Grupo Mixto, Vox), María Dolores Etxano (Grupo Vasco), Idurre Bideguren (Bildu), Jordi Gaseni (ERC), Secundino Caso (PSOE) e Manuel Ruiz Rivas (PP) apoiaron de forma unánime a importancia dos GALP e a súa protección no próximo marco financeiro.

Declaracións

Joan Alginet, xerente do GALP Mar de l’Ebre: «O noso traballo non é vir ao Senado a reivindicar obviedades. O noso traballo está no peirao, e se hoxe o deixamos un día é porque o que se decide nos próximos meses pode facer que dentro de dous anos ese peirao xa non teña a ninguén que o acompañe. Os nosos pobos, sen unha comunidade marítima forte, perden a súa identidade.»

Laura Nieto, xerente do GALP Ría de Pontevedra: «A cohesión territorial non consiste en aplicar as mesmas solucións a todos os territorios. Consiste en garantir que todos os territorios teñan capacidade para atopar e aplicar as solucións que necesitan. Esa é a principal achega do Desenvolvemento Local Participativo.»

Sobre os GALP

Os Grupos de Acción Local Pesqueira son partenariados público-privados que aplican a estratexia de Desenvolvemento Local Participativo nas zonas costeiras dependentes da pesca, no marco do Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura (FEMPA). Están presentes en máis de vinte Estados membros da Unión Europea. Os 44 GALP de España asinaron o 10 de decembro de 2025 un manifesto común en defensa do instrumento e trasladaron a súa posición ao Parlamento Europeo, á DG MARE, ao gabinete do comisario Costas Kadis e á Secretaría Xeral de Pesca.